Inhoudelijk verklaring

1 juni 2017

‘Everything is unique except for this artwork’. Vanaf morgen is deze tekst – die zichzelf als een slang in de staart bijt – in vinylletters te lezen op de wanden van De Hallen Haarlem in de tentoonstelling Humor. 101 jaar lachen om kunst.

Kunstenaar Bas van Wieringen reageert met dit nieuwe werk op de situatie die is ontstaan naar aanleiding van het in de pers breed uitgemeten incident met zijn beschadigde ‘Portrait of the nail behind the canvas’(2014). Ironisch genoeg gaat het gedeeltelijk overschilderde werk over ‘wat je niet ziet’. De ophangsystemen waarmee schilderijen worden bevestigd – schroeven en spijkers en andere bevestigingsmaterialen – zijn doorgaans voor de bezoeker aan een museum of galerie niet zichtbaar. Van Wieringen keert dat om. Hij maakt een geschilderde afbeelding, op een piepklein wit canvas, van een spijker en zet het ‘dienstbare’ en doorgaans onzichtbare object daarmee in het centrum van de aandacht. Met de eigen woorden van de kunstenaar: “Het doekje is een abstracte weergave van een spijker. Alles eromheen wordt het werk”.

Het conceptuele werk van Van Wieringen (in 2013 afgestudeerd aan de Rietveld Academie) vraagt of en hoe kleine, schijnbaar achteloze gebaren en acties een artistieke betekenis kunnen krijgen. Wanneer een werk in essentie een idee is, hoe belangrijk is dan de fysieke verschijningsvorm? Waar begint het kunstwerk en waar houdt het op? Deze vragen vormen de basis van zijn kunstenaarspraktijk en hij schaart zich daarmee in een lange traditie van kunstenaars die sinds de jaren 60 en in de nasleep van Duchamp, kritische vragen stellen over de aard en het wezen van de hedendaagse kunst. Hij tast de grenzen van het kunstbegrip af en onderstreept met minimale ingrepen de manieren waarop kunst binnen en buiten de White Cube van museum of galerie wordt gepresenteerd. In de tentoonstelling is sinds de opening een tweede werk van hem te zien. Een vinyltekst op de vloer met een oproep of zin die standaard in musea wordt gehanteerd om kunstwerken te beschermen tegen grijpgrage bezoekers ‘Please do not touch’. ‘Gelieve niet aan te raken’. Dat net zijn werk, dat op speelse wijze vragen stelt over wat we wel of niet als kunst ervaren, door een bedrijfsongeval gedeeltelijk werd overschilderd, is des te betreurenswaardiger.

Het museum heeft meteen nadat het incident duidelijk werd op 20 mei een grondig onderzoek naar de gang van zaken ingesteld. Daarover werden op verzoek van alle betrokkenen geen mededelingen gedaan. Het onderzoek loopt nog steeds, maar de medewerker die het kunstwerk heeft beschadigd is geïdentificeerd Het museum heeft passende strafmaatregelen genomen hierbij juridisch advies en het van toepassing zijnde ambtenarenreglement hanterend. Tevens is dit voor het museum een aanleiding om opnieuw alle procedures zorgvuldig tegen het licht te houden daarbij inbegrepen instructies aan personeel en vrijwilligers. Dit moet leiden tot correctie, herstel en vooral het voorkomen van herhaling.

Kunstenaar Bas van Wieringen en het Frans Hals Museum | De Hallen Haarlem betreuren dat de situatie die zij in onderlinge verstandhouding wilden afhandelen gisteren vroegtijdig in de pers is gekomen. Het museum hecht aan transparantie en kwaliteit maar bedrijfsongevallen moeten eerst intern worden behandeld voor ze in de openbaarheid komen.

Het museum hoopt dat dit zeer onfortuinlijke incident zal leiden tot verhoogde aandacht voor het werk van de kunstenaar. Het museum koopt het nieuwe werk ‘Everything is unique except for this artwork’ (editie van 1) aan voor de collectie. Tevens wijst het museum op het feit dat het in de loop van de middag een persbericht uitbrengt waarin majeure positieve toekomstontwikkelingen centraal staan.

Feitelijke correctie: De recente berichtgeving wemelt van de fouten. Het museum hecht er aan slechts een wezenlijk detail recht te zetten. Het door de Telegraaf verspreide nieuws dat in het museum vorig jaar een soortgelijk incident plaatsvond klopt niet. Dit incident vond plaats in de Vishal, een onafhankelijke kunstenaarsorganisatie die geen onderdeel uitmaakt van het Frans Hals Museum | De Hallen Haarlem.

Begunstigers

  • Bank Giro Loterij
  • Mondriaanfonds
  • Haarlem